Tutte le strade portano a Roma - SVI PUTEVI VODE U RIM

RimStudije u Italiji

U proteklim godinama Italija je odigrala važnu ulogu u sistemu Evropskog visokoškolskog obrazovanja i to u vidu reformi započetih u Sorboni 1998. godine, koje su za krajnji cilj imale usvajanje Bolonjske deklaracije 1999. godine, prihvaćene širom Evrope. Program razvoja odvijao se po etapama počev od 2000. godine sa revizijom sistema obrazovanja na Univerzitetema, zatim 2001. godine implementacijom pravila usvojenim u Bolonji, priznavanjem autonomije fakultetima, itd.

UNIVERZITETI U ITALIJI

Ukupan broj univerziteta u Italiji iznosi 83 pri čemu su gotovo svi podjednako raspoređeni po regionima  širom zemlje.

UNIVERZITETSKI SEKTOR (Universita Statali) koga čini 58 državnih fakulteta, 17 nedržavnih, 2 fakulteta za strance i tri više škole, su javna tela koja uživaju naučnu, tehničku i finansijsku autonomiju. Svaki donosi statut i regulativu odobrenu od Rektora Univeziteta, a od 1999. godine uređuje svoje organe i nastavne metode. Država finansira administrativni i edukativni program nastave na fakultetima. Finansijska sredstva pribavljaju se i od lokalnih vlasti i privatnih organizacija čime se smanjuje iznos školarine za godinu u kojoj je donacija izvršena.

NEUNIVERZITETSKI SEKTOR (Universita Non Statali) koga čine pet instituta za visoko obrazovanje u umetnosti i muzici:  Academia di belle arti, Istituto superiore per le industrie artistiche, Academia di Arte Drammatica, Conservatoria di Musica i Academia di Danza, moraju imati dozvolu za rad odobrenu od Ministarstva za obrazovanje. Imaju jednaku pravnu valjanost kao i državni fakulteti, što znači da su njihovi sertifikati validni nakon završenih studija. Razlika između ovih i državnih fakulteta ispoljava se u vidu finansiranja projekata i sistema upravljanja.

UPIS NA UNIVERZITETE NON STATALI  kao što su Academia di belle Arti Academia di Arte Drammatica vrši se nakon završene srednje škole iz oblasti dizajna i umetnosti. Ima dva nivoa - prvi nivo tzv. Corso di perfezionamento upisuje se nakon srednje škole ili na završnoj godini srednje škole uz polaganje prijemnog ispita; drugi nivo tzv. Corso di specializzazione ima ulazni test podeljen u tri celine, a mogu ga upisati kandidati od 18 do 25 godina. Ukupno traje četiri godine.

STUDIJE

OSNOVNE STUDIJE (Laurea Triennale) traju tri godine. Upis na ove studije dostupan je svima koji imaju diplomu zavšene srednje škole  (Maturita). Uspeh postignut u srednjoj školi čini 30-50% bodova za upis. Polaganje prijemnog ispita je obavezno iz pet predmeta koje fakultet odredi, a ostvareni uspeh na njemu čini preostalih 50-70% bodova. Na primer, za smer "Informacioni sistemi" polažu se fizika, geometrija, matematika, hemija i logika. Neki od fakulteta nemaju ulazni test, kao npr. Filološki, što znači da se na fakultet prima automatski do popunjavanja kvote. Strani studenti se mogu upisati pod istim uslovima kao italijanski državljani, s tim da preliminarno polažu italijanski jezik. Broj upisnih kvota zavisi od toga da li je strani student iz zemlje članice EU ili ne. Za studente iz EU kvota je 25 studenata godišnje, a za ostale 10 uključujući i studente iz SAD, s tim da su ove kvote mnogo veće na privatnim fakultetima. Stranci sa urednom dokumentacijom za boravak i prebivalištem u Italiji ulaze u kvotu za Italijane i prilikom polaganja testa konkurencija su im Italijani. Student koji ispuni navedene uslove upisan je na osnovne tj. Dodiplomske studije fakulteta za koji se opredelio. U Milanu ima 77 kurseva dodiplomskih studija.

Š KOLARINU plaćaju svi studenti. Univerziteti i druge visokoškolske ustanove utvrđuju, po sistemu tarifa  podeljenih u osam kategorija, minimalni i maksimalni iznos školarine koja se plaća u najviše tri rate. Kreće se u rasponu od 600 do 1200 evra za društvene odnosno od 2000 evra i više za prirodne nauke. Privatni fakulteti imaju mnogo veće školarine koje se kreću od 3000 do 9000 evra kao npr. Bocconi. One zavise od  godišnjih primanja roditelja, socijalnih, porodičnih i imovinskih prilika u kojima student živi. Tako recimo, student čija oba roditelja godišnje zarade 20 000 evra i imaju dvoje dece na školovanju, imaće i znatne finansijske olakšice prilikom plaćanja, za razliku od onih čiji roditelji zarade preko 50 000 evra godišnje, imaju više nepokretnosti u vlasništvu i samo jedno dete na školovanju. Ukoliko su roditelji u nemogućnosti da plate školovanje država ima obavezu da im pomogne.

ISPITI se polažu u celosti ili delimično i to pismeno putem eliminacionih testova, a samo izuzetno i usmeno što zavisi od profesora i tipa ispita. Broj ispita na osnovnim studijama kreće se u rasponu od 21 na političkim naukama do 38 na agrikulturi. Ocenjuju se sistemom bodova od 0 do 30, a za "pass" je dovoljno 18 bodova. Mogu se polagati po odslušanim predavanjima. Studentu se daje mogućnost da izabere kog će dana u toku roka polagati ispit kao i pravo da poništi ispit ukoliko je nezadovoljan ocenom. Rezultati ispita mogu se naći na sajtu profesora koji dostavlja ocenu, mišljenje i rad na uvid kao potvrdu verodostojnosti ocenjivanja, ali i na  oglasnoj tabli fakulteta. Na sajtu se nalazi i literatura za spremanje ispita, testovi i kontakt adresa za pitanja i sugestije studenata na koja u kratkom roku dobijaju odgovore. Rezultati sa svih ispita ulaze u završnu - diplomsku ocenu od 0 do 110 pored ocenjenog diplomskog rada na temu koju student izabere. Na bodove utiču i krediti koje student prikupi u toku studija pohađajuci seminare u zemlji i inostranstvu i drugim zalaganjima  u odabranoj oblasti studiranja. Prolazna završna ocena je 66 bodova do 110 koliki iznosi maksimalni broj ECTS kredita. Po završetku studija i stepena koje su rezultat poznavanja opštih naučnih principa, metoda i veština stiču sertifikat L/L3. Milanski Univerzitet pohađa oko 60 000 studenata koji imaju na raspolaganju 77 kurseva dodiplomskih studija.

NOSTRATIFIKACIJA DIPLOME zavisi od usklađenog sistema obrazovanja. Zemlje u kojima fakulteti  traju četiri godine bili bi po Bolonjskoj deklaraciji priznati na nivou trogodisnjih dodiplomskih studija sa polaganjem diferencijalnih ispita i diplomskog rada  kao uslova sticanja diplome osnovnih studija L/L3.

MASTER DI 1 LIVELLO - MU1 traju jednu godinu i mogu ih upisati studenti po zaršenim osnovnim studijama. Znanje enlgleskog jezika je  obavezno sa položenim TOEFL ispitom od 250 i više bodova. Namenjene su studentima koji su više posvećeni profesionalnom i praktičnom radu, što je i osnovna razlika od Specijalističkih na kojima se produbljuju naučna znanja, iskustva i metodi stečeni na osnovnim studijama. Takođe je i mnogo veća visina školarine od specijalistickih studija.

SPECIJALISTIČKE STUDIJE (Laurea Specialistica) predstavljaju drugi nivo univerzitetskog obrazovanja - diplomske studije. Traju dve godine. Polaganje ulaznog testa nije predviđeno na ovim studijama,  niti uspeh na prethodno završenim osnovnim studijama. Od 2005/2006. godine uvode se novine u tom pogledu, tako da će za upis biti neophodna prosečna ocena iznad 8 i da su osnovne studije završene u roku od četiri godine, dok će ostali polagati ulazni test. Broj stručnih ispita zavisi od izabranih studija i  kreće se u rasponu od 10-15 nastavnih predmeta sa diplomskim radom kao završnim ispitom. Kod pojedinih fakulteta kao što je npr. Bocconi nakon završene tri godine osnovnih studija studenti imaju obavezu da se zaposle u firmi koju fakultet nalazi kako bi stekli praktično iskustvo, pa tek onda stiču pravo na upis diplomskih studija. Do sada Diploma di specializzacione postoji za 109 zvanja. Po završetku stiče se diploma LS ili DS2. Student može upisati Master di 2 livello ili doktorske studije - Dottorato di ricerca.

MASTER DI 2 LIVELLO -MU2 upisuje se po zavšenom Masteru prvog stepena ili specijalističkim studijama i traju 1 godinu.

DOTTORATO DI RICERCA - DR predstavlja treći nivo uviverzitetskog obrazovanja, a mogu ga upisati studenti sa visoko ostvarenim rezultatima akademskog rada i zalaganja tokom celokupnih studija kako na Laurea Specialistica tako i na Master di 2 livello. Po završetku studija koje traju tri godine stiče se akademsko zvanje Doktora nauka iz oblasti za koju se student opredelio.

EKONOMSKE BENEFICIJE putem finansijske podrške onima kojima su sredstva za studije neophodna. Dobijanje stipendije zavisi od broja položenih ispita, kao npr. na Bokoniju, do onih fakulteta koji cene prosečnu ocenu i dodatna usavršavanja. Manji gradovi daju veće izglede za dobijanje stipendija, ali se ne mogu pohvaliti bogatim programom studenskih aktivnosti kao što je to slučaj sa velikim studenskim centrima.

Marija Stevanović, Pravni fakultet